Eğitim Öğretim İle İlgili Belgeler > Konu Anlatımlı Dersler > Biyoloji Dersi İle İlgili Konu Anlatımlar

KASLAR, KAS ÇEŞİTLERİ, KASLARIN ÖZELLİKLERİ, KASLARIN ÇALIŞMASI (BİYOLOJİ DERSİ KONU ANLATIM)

 

Kaslar, canlı organizmada hareket sistemini meydana getiren yapılardandır. Kasların en önemli özellikleri uzayıp kısalma yeteneğine sahip olmalarıdır.

 

A. Kas Çeşitleri

 

Kaslar, anatomik yapılarına ve çalışma özelliklerine göre; çizgili kas, düz kas ve kalp kası olarak ayrılır.

 

1. Çizgili Kaslar (İskelet Kasları)

 

Çizgili kas hücreleri, uzun ve silindir şeklinde hücrelerdir.

 

Bir kas teli boyunca birden çok çekirdek bulunur.

 

Kas hücrelerinin sınırları belirli değildir ve sitokinez (sitoplazma bölünmesi) görülmez.

 

Beynin kontrolünde, isteğimizle çalışırlar.

 

Düz kasa oranla daha hızlı kasılırlar.

 

Eklem bacaklılardaki kaslar bu tiptendir.

 


Şekil : Bir Çizgili Kasın Yapısı

 

Çizgili kas liflerinde açık ve koyu bantlar, özel proteinlerin farklı düzende sıralanmasından oluşur. Bu proteinler aktin (açık) ve miyozin (koyu) dir.

 

2. Düz Kaslar

 

Düz kas hücreleri mekik şeklinde olup,

 

Otonom sinir sisteminin kontrolünde, isteğimiz dışında çalışırlar.

 

Kasılmaları yavaş ve düzenlidir.

 

Omurgalılarda sindirim, solunum, dolaşım, üreme ve boşaltım sistemlerinin duvarlarında bulunur.

 

Eklem bacaklılar hariç, omurgasız hayvanlar düz kaslara sahiptir.

 

Her hücrede bir tane çekirdek bulunur.

 

 

3. Kalp Kası (= Miyokard)

 

Çizgili kas yapısındadır, isteğimiz dışında çalışır.

 

Liflerindeki telcikler tek çekirdeklidir.

 

Çekirdekler hücrenin ortasında bulunur.

 

Kalp kası dallanmış bir yapıya sahiptir.

 

Kas telleri kısa boyludur. Birbirine bağlandıkları yerlerde ara diskler bulunur.

 

 

B. Çizgili Kasların Çalışması

 

Çizgili kasların kasılması, aktin ve miyozin iplikçiklerinin birbiri içine kaymasıyla oluşur (Kayan iplikler hipotezi). Bir çizgili kas demeti boyunca ışığı az ve çok kıran bölgeler vardır.

 

Bunlardan açık renkli olanlar aktin ipliklerinden oluşmuş olup, I bandı adını alır. Koyu renkli olanlar miyozinden meydana gelir ve A bandı adını alır. I bandının ortasındaki birleşme noktalarına Z çizgisi denir. İki Z çizgisi arasında bulunan bölgeye sarkomer denir ve kasılmanın birimi olarak kabul edilir. A bandının ortasındaki açık görünen bölgeye ise H bandı denir. Bantlaşmalar ve kasılma anındaki durumları aşağıdaki şekillerde gösterilmiştir.

 

a.       Kas Gevşemiş Halde

 

 

b.       Yarı Kasılmış Durum             

 

 

 

c.        Kasılmış Durum

 

 

Kasılma sırasında A bandının boyu değişmezken, I bandı kısalır ve H bandı görünmez olur. İki Z çizgisinin birbirine yaklaşmasıyla kasın boyu kısalır. Gevşeme anında ise kas eski özelliğine kavuşur.

 

1. Kasın Kasılma Evreleri

 

Bir kasın kasılması ve gevşemesi sürecinde üç evre ayırt edilir.

 

a. Bekleme (Latent) Evresi: Uyarının uygulanması ile kasılmanın başlaması arasında geçen süredir. Yaklaşık 0,01 saniye sürer.

 

b. Kasılma Evresi: Kasılmanın başladığı an ile gevşemenin başladığı an arasındaki süredir.

 

c. Gevşeme Evresi: Kasın gevşeyerek eski halini almasıdır. Yaklaşık 0,05 saniye sürer.

 

 

2. Fizyolojik Tetanoz

 

Kasa arka arkaya uyarı verilirse, kas gevşemeye vakit bulamaz, kasılı bir vaziyette kalır. Bu duruma fizyolojik tetanoz denir.

 

 

3. Kasılmanın Kimyasal Açıklanması

 

Kasların kasılabilmesi için gerekli enerji öncelikle ATP’den sağlanır. Sonra sırasıyla, kreatin fosfat, glikoz ve glikojen kullanılır.

 

Kaslarda kasılma anında bazı maddelerin miktarı azalırken bazılarının miktarında artma meydana gelir. Bu maddeler yan taraftaki tabloda verilmiştir.

 

 

Kasların kasılması sinirler tarafından verilen emirler ile olur. Bu sinirlerin kastaki uçlarına “motor uç plağı” denir.

 

Motor uç plağına uyartı gelince sinir uçlarından asetil kolin salınır. Bu madde kasın Endoplazmik Retikulumundan (= sarkoplazmik retikulum) Ca++ iyonlarının aktin ve miyozin (bilgi yelpazesi.net) lifleri arasına salınmasını sağlar. Ca++ iyonları varlığında ATP, ADP ile fosfata ayrılır ve kasılma için gerekli enerji sağlanmış olur.

 

 

4. Kasılmada “Ya hep ya hiç” Prensibi

 

Kas, eşik değeri altındaki uyarılara tepki göstermez. Eşik değerindeki uyarıya ise bütün şiddetiyle tepki gösterir. Uyarı şiddeti daha da artsa bile kasın verdiği tepki şiddeti değişmez. Buna “ya hep ya hiç” prensibi denir.

 


Şekil : Kasların Çalışma Mekanizması

 

 

5. Kas Tonusu

 

Kaslar, çalışmadığı süre içerisinde bile az da olsa kasılı halde bulunurlar. Buna kas tonusu denir.

  

“BİYOLOJİ DERSİ İLE İLGİLİ KONU ANLATIMLAR”
SAYFASINA GERİ DÖNMEK İÇİN

>>>TIKLAYIN<<<


“BİYOLOJİ DERSİ İLE İLGİLİ TEST SORULARI, SORU BANKASI”
SAYFASINI GÖRMEK İSTERSENİZ

>>>TIKLAYIN<<<


“BİYOLOJİ DERSİ İLE İLGİLİ YAZILI SORULARI”
SAYFASINI GÖRMEK İSTERSENİZ

>>>TIKLAYIN<<<

Yorumlar

......
..

11. **Yorum**
->Yorumu: Bende çok beyendim çok iyi bilgiler verdi
->Yazan: Melis

10. **Yorum**
->Yorumu: Teşekkürler sayenizde quizden 100 aldım :D
->Yazan: Furkan

9. **Yorum**
->Yorumu: şahane bir site burayı sevdimm 
->Yazan: Buse. Er 

8. **Yorum**
->Yorumu: SIZIN SAYENIZDE YÜKSEK BIR NOT ALDIM SIZE TESSEKÜR EDIYORUM...
->Yazan: sıla

7. **Yorum**
->Yorumu: valla bu site çok süper .Bu siteyi kuran herkimse Allah razi olsun tüm ödevlerimi bu siteden yapiyorum.saolun mugladan sevgiler...:).
->Yazan: kara48500..

6. **Yorum**
->Yorumu: çok güzel bir site. kurucularına çok teşekkür ederim başarılarınızın devamını dilerim.
->Yazan: Tuncay.

5. **Yorum**
->Yorumu: ilk defa böyle bi site buldum gerçekten çok beğendim yapanların eline sağlık. 
->Yazan: efe .

4. **Yorum**
->Yorumu: ya valla çok güzel bisi yapmışınız. Çok yararlı şeyler bunlar çok sagolun 
->Yazan: rabia..

3. **Yorum**
->Yorumu: Çok ii bilgiler var teşekkür ederim. Çok süper... Ya bu siteyi kurandan Allah razı olsun ..... süperrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrr. Çok iyiydi. isime yaradı. Her kimse bu sayfayı kurduğu için teşekkür ederim 
->Yazan: pınar..

2. **Yorum**
->Yorumu: çok güzel site canım ben hep her konuda bu siteyi kullanıyorum özellikle kullanıcı olmak zorunlu değil ve indirmek gerekmiyor
->Yazan: ESRA..

1. **Yorum**
->Yorumu: Burada muhteşem bilgiler var hepsi birbirinden güzel size de tavsiyeederim. 
->Yazan: Hasan Öğüt.

>>>YORUM YAZ<<<

Adınız:
Yorumunuz:


Yorumunuzda Silmek istediğiniz kelime veya cümle varsa kelimeyi fare ile seçin
ve delete tuşuna basın...

 


 E Mail
(Zorunlu Değil):