Eğitim Öğretim İle İlgili Yazılar, Araştırmalar, Belgeler > Konu Anlatımlı Dersler > Coğrafya Dersi İle İlgili Konu Anlatımlar

HARİTA, KROKİ, ÇİZİMİ, ÇEŞİTLERİ, ÖLÇEKLERİ, PLAN, KESİR ÖLÇEK, ÇİZGİ ÖLÇEK, İZOHİPS İLE İLGİLİ KONU ANLATIM (COĞRAFYA KONU ANLATIMI)

 

Harita

 

-> Kuşbakışı görünümün

 

-> Ölçekli

 

-> Düzleme aktarılmasıdır.

 

=> => => Yapılan bir çizimin harita özelliğini gösterebilmesi için çizimin belirli bir ölçek dahilinde yapılması gerekir.

 

 

Kroki

 

-> Kuşbakışı görünümün

 

-> Kabataslak (ölçeksiz)

 

-> Düzleme aktarılmasıdır.

 

Not: Dünya haritalarında yer şekilleri gerçeğe tam uygun olarak gösterilemez. Alan, açı, uzunluk bozulmaları meydana gelir. Sebebi: Küre şeklindeki bir yüzeyin düzleme aktarılmış olmasıdır (dünyanın şekli). Haritalardaki bozulma Ekvator'dan Kutuplara doğru artar.

 

 

Projeksiyon Yöntemleri (haritalardaki bozulmaları azaltmak için)

 

-> Silindir Projeksiyonu: Ekvator çevresini göstermek için kullanılır.

 

-> Düzlem Projeksiyonu: Orta enlemler çevresini göstermek için kullanılır.

 

-> Koni Projeksiyonu: Kutuplar çevresini göstermek için kullanılır.

 

 

Harita Çiziminde Dikkat Edilecek Özellikler

 

-> İlk olarak kullanım amacı belirlenmeli ve amaca uygun konu başlığı konulmalı.

 

-> Küçültme oranı (ölçek) belirlenmeli.

 

-> Çizim yöntemi belirlenmeli.

 

-> Enlem ve boylam gösterilmeli. Eğer çok küçük alan ise yön işareti konulmalıdır.

 

-> Lejant belirtilmeli (Lejant: Haritalarda kullanılan işaret ve renklerin ifade edildiği tablodur.)

 

 

HARİTA ÇEŞİTLERİ

 

A-Konularına Göre Haritalar

 

-> Fiziki haritalar:

 

Yer şekillerini gösteren haritalardır.

 

 

 

-> Siyasi (idari) haritalar:

 

Sınırları gösteren haritalardır.

 

 

-> Beşeri ve Ekonomik haritalar:

 

Nüfusun dağılışı, ırk, dil, dinlere göre dağılışı, tarım, hayvancılık, ormancılık, sanayi, madencilik gibi özellikleri gösteren haritalardır.

 

-> Özel haritalar:

 

Konunun uzmanlarınca çizilen haritalardır. İklim (izoterm, izobar gibi) haritaları, turizm, deprem, toprak, karayolları haritaları gibi.

 

 

B- Ölçeklerine Göre Haritalar

 

-> Büyük ölçekli haritalar:

 

Planlar: Ölçeği 1/20. 000 ‘den daha büyük olan haritalardır. En ayrıntılı haritalardır.

 

 

Topoğrafya haritaları: Ölçeği 1/20. 000-1/200. 000 arasında olan haritalardır. Yer şekillerini en ayrıntılı gösteren haritalardır.

 

-> Orta ölçekli haritalar: Ölçeği 1/200. 000-1/500. 000 arasındaki haritalardır.

 

-> Küçük ölçekli haritalar: Ölçeği 1/500. 000 ‘den daha küçük ölçekli haritalardır.

 

 

Plan – Harita

 

Benzer özellikleri:

 

Kuş bakışı olarak çizilme ve ölçekli olmalarıdır.

 

Farkları:

 

Ayrıntıları gösterme gücü ve kullanım alanları farklıdır.

 

 

 

1. KESİR ÖLÇEK

 

Kesirlerle ifade edilen ölçeklerdir. Kesir ölçekte birim yazılmaz. Her zaman cm cinsindendir.

 

Örnek: Gerçekte 90 km olan Manisa-Soma arası haritada 6cm ile gösterilmiştir. Haritanın ölçeği (bilgi yelpazesi.com) nedir?

 

Gerçek Uzunluk= Harita U. x ölçek Paydası

 

Örnek: 1/200. 000 ölçekli haritada 16cm ile ölçülen bir uzunluk gerçekte kaç km’dir?

G. U= 16x200. 000=3. 200. 000cm=32 km

 

 

Örnek: Gerçekte 250 km olan bir yol 1/1. 250. 000 ölçekli haritada kaç cm ile gösterilir?

 

Ölçeklerle ilgili bütün sorularımızda kullanabileceğimiz formül üçgeni

 

=> => => Ölçek ne kadar değişirse değişsin; gerçek alan, gerçek uzunluk, enlem- boylam ve özel konum değişmez.

 

 

2. ÇİZGİ (GRAFİK) ÖLÇEĞİ

Çizgilerle ifade edilen ölçeklerdir. Bu ölçekte çentikler arasındaki uzaklık farkı birbirine eşittir.

 

=> => => Bir yolun gerçek uzaklığı ile kuş uçuşu uzaklığı arasında fark fazla ise o yol engebeli bir yerden geçmektedir. Fark az ise yol düz bir yerden geçmektedir.

 

 

YER ŞEKİLLERİNİ GÖSTERME YÖNTEMLERİ

 

-> Renklendirme Yöntemi:

 

Fiziki haritalarda kullanılır. Her renk belirli bir yüksekliği göstermek için kullanılır.

-> Tarama Yöntemi:

 

Bu yöntemde eğimin fazla olduğu yerlerde taramalar sık, kalın ve kısa geçirilirken eğimin azaldığı yerlerde uzun, ince ve seyrek geçirilmektedir. Düz yerler ise boş bırakılmaktadır.

 

 

-> Gölgeleme Yöntemi:

 

Haritanın bir köşesinden 45 açıyla ışık geldiği varsayılmaktadır. Buna göre ışık alan yerlerde herhangi bir işlem yapılmazken, ışık almayan yerde gölgeleme yapılmaktadır.

 

Tek başına kullanışlı değildir.

 

 

-> Kabartma Yöntemi:

 

Maket türü haritalardır. Yer şekillerini en iyi gösteren haritalardır. Fakat yapılması ve taşınması zor olduğundan pek kullanışlı değildir.

 

Kafkasya Bölgesinin 1: 800 000 yatay ve 1: 80 000 düşey ölçeğindeki iki parçadan oluşan renkli kabartma (bilgi yelpazesi.com) haritası; 140x144 cm. ebadında olup çerçevesi orijinal ve yazıları eski Türkçe'dir (1887 yılında yapılmıştır).

 

İzohips (eş yükselti) Yöntemi:

 

İzobat: Eş derinlik (deniz ve göllerde kullanılır.)

 

İzoterm: Eş sıcaklık

 

İzobar: Eş basınç

 

İzohyet: Eş yağış

 

İzohel: Eş güneşlenme

 

 

İZOHİPSLERİN ÖZELLİKLERİ

 

 

-> İç içe kapalı eğrilerdir.

 

-> Birbirini kesmezler.

 

-> Yükseltisi en az olan en dıştadır.

 

-> Yükseltisi en fazla olan en içtedir.

 

-> Aralarındaki yükselti farkı birbirine eşittir (Equdistance)

 

-> Aynı izohips çizgisi üzerindeki bütün noktalarda yükselti aynıdır.

 

-> İzohips çizgisi üzerinde olmayan bir noktanın kesin yükseltisi bilinemez.

 

-> Kıyı çizgisi (deniz kıyısı) sıfır metredir.

 

-> İzohipslerin sık veya seyrek geçmesi yer şekillerine bağlıdır.

 

-> İzohipslerin sık geçtiği yerde eğim fazladır. Seyrek geçtiği yerde eğim azdır.

 

-> Dağ dorukları (zirveler) nokta halinde gösterilir.

 

-> Akarsu vadileri yükseltinin arttığı yöne doğru girinti oluşturur.

 

 

-> Ok işareti çevresine göre çukur olan (kapalı çukur-çanak-krater) yerleri gösterir.

 

-> Tabanı aynı olan iki tepe arasındaki küçük düzlüğe boyun denir.

 

-> Tabanları aynı olan tepelerin başlangıç yükseltileri de aynıdır.

 

-> Akarsudan sonraki ilk yükseltiler birbirine eşittir.

 

-> Yükseltinin arttığı yöne doğru "U " harfi oluşmuş ise buna sırt denir.

 








“COĞRAFYA DERSİ İLE İLGİLİ KONU ANLATIMLAR”
SAYFASINA GERİ DÖNMEK İÇİN

>>>TIKLAYIN <<<


“COĞRAFYA DERSİ İLE İLGİLİ TEST SORULARI, SORU BANKASI”
SAYFASINI GÖRMEK İSTERSENİZ

>>>TIKLAYIN <<<


“COĞRAFYA DERSİ İLE İLGİLİ YAZILI SORULARI”
SAYFASINI GÖRMEK İSTERSENİZ

>>>TIKLAYIN <<<

Yorumlar

....

9. **Yorum**
->Yorumu: şahane bir site burayı sevdimm 
->Yazan: Buse. Er 

8. **Yorum**
->Yorumu: SIZIN SAYENIZDE YÜKSEK BIR NOT ALDIM SIZE TESSEKÜR EDIYORUM...
->Yazan: sıla

7. **Yorum**
->Yorumu: valla bu site çok süper .Bu siteyi kuran herkimse Allah razi olsun tüm ödevlerimi bu siteden yapiyorum.saolun mugladan sevgiler...:).
->Yazan: kara48500..

6. **Yorum**
->Yorumu: çok güzel bir site. kurucularına çok teşekkür ederim başarılarınızın devamını dilerim.
->Yazan: Tuncay.

5. **Yorum**
->Yorumu: ilk defa böyle bi site buldum gerçekten çok beğendim yapanların eline sağlık. 
->Yazan: efe .

4. **Yorum**
->Yorumu: ya valla çok güzel bisi yapmışınız. Çok yararlı şeyler bunlar çok sagolun 
->Yazan: rabia..

3. **Yorum**
->Yorumu: Çok ii bilgiler var teşekkür ederim. Çok süper... Ya bu siteyi kurandan Allah razı olsun ..... süperrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrr. Çok iyiydi. isime yaradı. Her kimse bu sayfayı kurduğu için teşekkür ederim 
->Yazan: pınar..

2. **Yorum**
->Yorumu: çok güzel site canım ben hep her konuda bu siteyi kullanıyorum özellikle kullanıcı olmak zorunlu değil ve indirmek gerekmiyor
->Yazan: ESRA..

1. **Yorum**
->Yorumu: Burada muhteşem bilgiler var hepsi birbirinden güzel size de tavsiyeederim. 
->Yazan: Hasan Öğüt.

>>>YORUM YAZ<<<

Adınız:
Yorumunuz:


Yorumunuzda Silmek istediğiniz kelime veya cümle varsa kelimeyi fare ile seçin
ve
delete tuşuna basın...

 


 E Mail
(Zorunlu Değil):