Eğitim Öğretim İle İlgili Belgeler > Konu Anlatımlı Dersler > Felsefe Dersi İle İlgili Konu Anlatımlar

DUYUM ALGI İLİŞKİSİ, ÖZELLİKLERİ (FELSEFE DERSİ KONU ANLATIMLAR, DERS NOTLARI)

 

Duyum organizmaya etki eden uyarıcıların farkedilmesidir. Algı ise uyarıcılara veya uyarımlara anlam verilmesidir. Örneğin, parlayan metalin altın olduğunun söylenmesi algıdır. Buna göre duyumlar algının temelidir.

 

A. ALGININ ÖZELLİKLERİ

 

1. Algıda Seçicilik

 

Organizmanın, dikkatini birçok uyarıcı içinden belli uyarıcılar üzerinde yoğunlaştırmasıdır. Örneğin birçok maden parçaları yanyana dizilmiş olsa, insan parlak ve kıymetli madenleri daha önce algılar.

 

Örnekte verildiği gibi algıda seçiciliğin gerçekleşmesinde iç etkenler olarak, ilgi, ihtiyaç, güdü, beklenti, deneyimler; dış etkenler olarak da şiddet, büyüklük, değişiklik, hareketlilik, tekrar vs. etkilidir. Yeni ev kiralayacak olan bireylerin çevrelerindeki emlak bürolarını öncelikle algılamaları ihtiyaçtan kaynaklanan algıda seçicilik örneğidir. Gürültüyle geçen uçağın algılanması ise uyarıcının şiddetinden kaynaklanan algıda seçicilik örneğidir.

 

2. Algıda Değişmezlik

 

Farklı durumlarda gerçekte olduğundan farklı görülen varlıkların, önceki öğrenme ve deneyimlerin etkisiyle gerçekte olduğu gibi algılanmasıdır.

 

Algıda değişmezlik, olduğundan farklı görülen renklerde, büyüklüklerde ve biçimlerde renk değişmezliği, biçim değişmezliği veya büyüklük değişmezliği olarak ortaya çıkmaktadır. Karanlıkta siyah görünen Türk bayrağının kırmızı olarak algılanması algıda değişmezliğe (renk değişmezliğine) örnektir.

 

3. Algıda Organizasyon

 

Organizmanın çevredeki uyarıcı durumları bir bütünlük içinde algılamasıdır. Gerek varlıkların gruplar halinde algılanmasında, gerekse eksikliklerinin tamamlanarak algılanmasında, gerekse şekil - zemin ilişkisi içinde algılanmasında algıda organizasyon özelliği etkilidir.

 

Seremonide giysilerine göre takımları ayrı ayrı gruplar olarak, hakemleri de ayrı grup olarak algılama, iki takımın seyircilerini de iki ayrı grup olarak algılama, gruplama şeklinde gerçekleşen algıda organizasyon örneğidir.

 

4. Derinlik Algısı

 

Gerçekte üç boyutlu olan varlıklar gözün ağ tabakasına iki boyutlu düşer. Ancak yine üç boyutlu algılanır. Üç boyutlu algılamada monoküler ve binoküler dediğimiz ipuçları etkilidir. Paralel uzantıların kesişen noktalarının uzakta algılanması doğrusal perspektif dediğimiz derinlik ipucundan yararlanılarak gerçekleşmektedir.

 

5. Uzay ve Zaman Algısı

 

Varlıkların birbirine göre uzaklığı uzay algısını, değişen sürenin göreli algısı da zaman algısını ortaya koyar. Buna göre ‘önde’, ‘arkada’, ‘yanda’ ifadeleri uzay algısını; ‘önce’, ‘biraz’ ‘sonra’, ‘yakında’ gibi ifadeler de zaman algısını örneklendirir.

 

B. ALGI YANILMALARI

 

1. İllüzyon

 

Yanılgıda rol oynayan bir uyarıcı durum vardır. Bu durum gerçekte olduğundan farklı algılanır. Bu (bilgi yelpazesi. net) yanılgı herkeste aynı biçimde görülüyorsa fiziki illüzyondur.

 

Bireylere göre değişiyorsa psikolojik illüzyondur. Kaşığın su içinde kırık görünmesi fiziki illüzyona örnektir.

 

Yerdeki bez parçasının fare olarak algılanması psikolojik illüzyona örnektir.

 

2. Halüsinasyon

 

Yanılgıda rol oynayan nesnel uyarıcı durum olmadığı halde, varmış gibi algılanır. İnsanın evin içindeyken ayağının altından ırmaklar aktığını söylemesi halüsinasyona örnektir.

 

C. ALGIYI ETKİLEYEN FAKTÖRLER

 

Algının, çevredeki uyarıcı durum ve nesnelere anlam verilmesi olduğunu söylemiştik. Uyarıcı durumlara anlam verilmesini etkileyen faktörler algıyı etkileyen faktörleri anlatır. Dikkat, algıya hazır olma, güdü ve ihtiyaçlar, geçmiş yaşantılar, ortam, psikolojik durum vs. algılamayı etkiler. Buna göre beyaz önlüklü birinin hastanede doktor, okulda öğretmen, lokantada garson olarak algılanmasını etkileyen faktör ortamdır

 

  










“FELSEFE DERSİ İLE İLGİLİ KONU ANLATIMLAR”
SAYFASINA GERİ DÖNMEK İÇİN

>>>TIKLAYIN<<<


“FELSEFE DERSİ İLE İLGİLİ YAZILI SORULARI”
SAYFASINI GÖRMEK İSTERSENİZ

>>>TIKLAYIN <<<

 

“FELSEFE DERSİ İLE İLGİLİ TEST SORULARI, SORU BANKASI”
SAYFASINI GÖRMEK İSTERSENİZ

>>>TIKLAYIN <<<


“KONU ANLATIMLI DERSLER” SAYFASINA GERİ DÖNMEK İÇİN

>>>TIKLAYIN<<<


“EĞİTİM ÖĞRETİM İLE İLGİLİ BELGELER, BİLGİLER”
SAYFASINA GERİ DÖNMEK İÇİN

>>>TIKLAYIN<<<

Yorumlar (HenüzYorumYapılmamış)

..

>>>YORUM YAZ<<<

Adınız:
Yorumunuz:


Yorumunuzda Silmek istediğiniz kelime veya cümle varsa kelimeyi fare ile seçin
ve
delete tuşuna basın...

 


 E Mail
(Zorunlu Değil):