eğitim öğretim ile ilgili belgeler > konu anlatımlı dersler > FEN BİLİMLERİ dersi ile ilgili konu anlatımlar

HÜCRE, HÜCRENİN ÖZELLİKLERİ, HÜCRENİN BÖLÜMLERİ, HÜCRE ELEMANLARI (2) (FEN BİLİMLERİ DERSİ KONU ANLATIM)

 

Hücrenin temel kısımları:

 

Hücre zarı,

 

Sitoplazma,

 

Çekirdek.

 

1. ÇEKİRDEK

 

İçerisinde kalıtsal özellikleri taşıyan yapılar vardır.

 

Çekirdek hücrenin hayatsal faaliyetlerini yönetir.

 

Bilinen en küçük hücre, bakteridir.

 

En büyük hücreye deve kuşu yumurtasının sarısı,

 

En uzun hücreye de yaklaşık 1 m uzunluğunda olan sinir hücreleri örnek olarak verilebilir.

 

Bazı ilkel hücrelerde ise çekirdek yoktur, kalıtsal özellikleri taşıyan yapıların sitoplazmada dağınık olarak bu ilkel canlılarda bulunur.

 

 

 

 

Görevleri; hücreyi yönetmek, kalıtım bilgisini taşımak ve hücre bölünmesini sağlamaktır.

 

Aynı zamanda özellikleri sonraki hücrelere aktararak kalıtsal devamlılığı sağlar.

 

Çekirdeği çıkartılan bir hücre yaşayamaz.

 

Kalıtsal karakterleri (genleri) taşır.

 

Bakteri ve mavi yeşil alglerde çekirdek yoktur.

 

Alyuvarların çekirdeği olmadığı için bölünemez.

 

 

Hücreler ikiye ayrılır:

 

1-Prokaryot (çekirdeksiz) Hücreler: Bu hücrelerin çekirdeği yoktur. Örneğin bakteri, mavi- yeşil alg prokaryot hücrelidir.

 

2-Ökaryot (çekirdekli) Hücreler: Bu tip hücrelerin çekirdeği, zarla çevrili organelleri vardır. Örneğin protistler, mantarlar, hayvanlar, bitkiler ökaryot hücrelidir.

 

Ökaryot bir hücre dıştan içe doğru üç kısımdan oluşur:

 

I- Hücre zarı

II- Sitoplazma 

III- Çekirdek

 

 

2. SİTOPLAZMA

 

Hücre zarı ile çekirdek arasını dolduran, renksiz, yarı saydam, yumurta akı kıvamında (kolloid) bir sıvıdır.

 

Sitoplazma canlıdır ve hücrenin bütün hayatsal faaliyetleri burada oluşur.

 

Sitoplazmanın içinde yapıları ve görevleri birbirinden farklı küçük parçacıklar vardır. Bunlara organel denir.
 

 

Sitoplazmadaki Organeller Ve Görevleri

 

 

Koful:

 

Hücre içinde atık madde, su ve besin depolayan kese şeklindeki yapılardır.

 

Bitki hücrelerinde büyük, hayvan hücrelerinde ise küçüktür.

 

Mitokondri:

 

Hücre içinde oksijenli solunum yapar. Hücreye gerekli enerjiyi sağlar.

 

Karaciğer, kas ve sinir hücreleri, fazla miktarda enerji kullandığından çok sayıda mitokondri içerir.

 

Ribozom:

 

Protein sentezi ile görevlidir.

 

Lizozom:

 

İçi sindirim enzimiyle dolu kesecektir.

 

Karbonhidrat, protein ve yağ gibi büyük moleküllerin parçalanmasından sorumludur.

 

Endoplazmik retikulum:

 

Hücrede madde iletimini sağlar.

 

Golgi Cisimciği:

 

Salgı maddelerinin üretildiği, depolandığı ve paketlendiği organeldir.

 

Ayrıca yağ sentezinde rol oynar.

 

Kloroplast:  

 

Bitkiye yeşil renk verir.

 

Yapısındaki klorofil sayesinde, fotosentez yaparak besinve oksijen üretir. Yapraklarda ve otsu bitkilerin gövdelerinde bulunur.

 

Sadece bitkilerde bulunur. Hayvanlarda yoktur.

 

Sentrozom: Hücrede bölünmede görevlidir.

Sadece hayvan hücresinde vardır. Bitki hücresinde sentrozom yoktur.

 

Plastitler :  Sadece bitki hücrelerinde bulunur. Plastitler üç çeşittir:

 

a)    Kloroplast: Yeşil renk pigmenti olan klorofil taşırlar.

 

Bitkilerin yapraklarında, ham meyve ve sebzelerinde, genç dallarında, otsu gövdelerinde bulunur.

 

Kloroplastlar fotosentez olayını gerçekleştirir.

 

Fotosentez sonucu besin ve oksijen üretilir.

 

b)    Kromoplast:  Sarı, kırmızı ve turuncu renk pigmentlerini taşırlar.

 

Böylece bitki ve meyvelere renk verirler, vitamin üretip depolarlar.

 

c)    Lökoplast:  Renksiz plastitlerdir.

 

Bitkinin tohumlarında, kök ve toprak altı gövdesi gibi depo organlarında bulunur.

Lökoplastlarda protein, yağ ve nişasta gibi besinler depolanır.


 

3. HÜCRE ZARI

 

Bütün bitki ve hayvan hücrelerinde bulunan canlı,  (bilgi yelpazesi.net) saydam, esnek ve seçici geçirgen bir zardır. 

 

Seçici geçirgenlik, hücre zarının  bazı maddeleri hücre alıp bazılarını almamasıdır.

 

Hücre zarının görevleri:

 

1- Hücreyi dış etkenlerden korumak

 

2- Hücreye şekil vermek

 

3- Madde alış verişini kontrol etmektir.

 

Hücre zarından geçebilen maddeler:

 

Küçük moleküller ( glikoz, aminoasit, su, madensel tuzlar),

 

Yağda eriyen A, D, E, K vitaminleri,

 

Nötr moleküller (oksijen ve karbondioksit )’tir.

 

 

Hücre Çeperi

 

Bitkisel hücrelerde hücre zarının dışında bulunur. Hayvan hücrelerinde yoktur.

 

Selüloz adı verilen ölü bir maddeden yapılmıştır.

 

Hücre çeperi cansız, kalın dayanıklı, esnek olmayan, tam geçirgen  yapıdadır.

 

 

Hayvan Hücreleri İle Bitki Hücrelerinin Karşılaştırması

 

 

  







“FEN BİLİMLERİ DERSİ İLE İLGİLİ KONU ANLATIMLAR” SAYFASINA GERİ DÖNMEK İÇİN

>>>TIKLAYIN<<<


“FEN BİLİMLERİ DERSİ İLE İLGİLİ TEST SORULARI, SORU BANKASI” SAYFASINI
GÖRMEK İSTERSENİZ

>>>TIKLAYIN<<<


“FEN BİLİMLERİ DERSİ İLE İLGİLİ YAZILI SORULARI” SAYFASINI GÖRMEK İSTERSENİZ

>>>TIKLAYIN<<<

Yorumlar

....

9. **Yorum**
->Yorumu: şahane bir site burayı sevdimm 
->Yazan: Buse. Er 

8. **Yorum**
->Yorumu: SIZIN SAYENIZDE YÜKSEK BIR NOT ALDIM SIZE TESSEKÜR EDIYORUM...
->Yazan: sıla

7. **Yorum**
->Yorumu: valla bu site çok süper .Bu siteyi kuran herkimse Allah razi olsun tüm ödevlerimi bu siteden yapiyorum.saolun mugladan sevgiler...:).
->Yazan: kara48500..

6. **Yorum**
->Yorumu: çok güzel bir site. kurucularına çok teşekkür ederim başarılarınızın devamını dilerim.
->Yazan: Tuncay.

5. **Yorum**
->Yorumu: ilk defa böyle bi site buldum gerçekten çok beğendim yapanların eline sağlık. 
->Yazan: efe .

4. **Yorum**
->Yorumu: ya valla çok güzel bisi yapmışınız. Çok yararlı şeyler bunlar çok sagolun 
->Yazan: rabia..

3. **Yorum**
->Yorumu: Çok ii bilgiler var teşekkür ederim. Çok süper... Ya bu siteyi kurandan Allah razı olsun ..... süperrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrr. Çok iyiydi. isime yaradı. Her kimse bu sayfayı kurduğu için teşekkür ederim 
->Yazan: pınar..

2. **Yorum**
->Yorumu: çok güzel site canım ben hep her konuda bu siteyi kullanıyorum özellikle kullanıcı olmak zorunlu değil ve indirmek gerekmiyor
->Yazan: ESRA..

1. **Yorum**
->Yorumu: Burada muhteşem bilgiler var hepsi birbirinden güzel size de tavsiyeederim. 
->Yazan: Hasan Öğüt.

>>>YORUM YAZ<<<

Adınız:
Yorumunuz: